Η θεραπευτική άσκηση που επαναφέρει τη σταθερότητα, τη δύναμη και την κίνηση του σώματος

Το ClinicalPilates είναι μια εξειδικευμένη μορφή θεραπευτικής άσκησης που εφαρμόζεται υπό την καθοδήγηση φυσικοθεραπευτή.
Βασίζεται στις αρχές του κλασικού Pilates, προσαρμοσμένες όμως στις ανάγκες του κάθε ασθενή, με στόχο την αποκατάσταση, την πρόληψη τραυματισμών και τη βελτίωση της λειτουργικότητας του σώματος.

Η μέθοδος αυτή επικεντρώνεται στην ενεργοποίηση των εν τω βάθει μυών του κορμού, στη σωστή ευθυγράμμιση της σπονδυλικής στήλης και στον έλεγχο της αναπνοής. Μέσα από αργές και ελεγχόμενες κινήσεις, ο ασθενής μαθαίνει να κινείται με μεγαλύτερη ακρίβεια και ασφάλεια, αποκτώντας καλύτερη στάση σώματος και βελτιωμένη σταθερότητα.

Το Clinical Pilates εφαρμόζεται τόσο σε άτομα που βρίσκονται σε πρόγραμμα φυσικοθεραπείας όσο και σε εκείνους που επιθυμούν να προπονηθούν με ασφάλεια. Είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό σε περιπτώσεις πόνου στη μέση ή τον αυχένα, σκολίωσης, μυοσκελετικών δυσλειτουργιών, ορθοπεδικών επεμβάσεων και αθλητικών τραυματισμών, καθώς και σε νευρολογικές παθήσεις όπως η νόσος του Πάρκινσον και η πολλαπλή σκλήρυνση.
Επιπλέον, αποτελεί μια εξαιρετική επιλογή για την περιγεννητική περίοδο, βοηθώντας τις γυναίκες να ενισχύσουν το πυελικό έδαφος και να προετοιμάσουν το σώμα τους για τη γέννα και τη λοχεία.

Τα οφέλη της μεθόδου είναι πολλαπλά και τεκμηριωμένα. Σύμφωνα με διεθνείς μελέτες, το Clinical Pilates συμβάλλει στη μείωση του χρόνιου πόνου (Huang & Park, 2023), στη βελτίωση της στάσης και κινητικότητας της σπονδυλικής στήλης (Li et al., 2024), στην ενίσχυση της ισορροπίας και της ιδιοδεκτικότητας (Pereira et al., 2022) και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής σε άτομα με χρόνιες παθήσεις (Barnet-Hepples et al., 2025). Παράλληλα, προάγει τη ψυχολογική ευεξία, μειώνοντας το άγχος και αυξάνοντας την αίσθηση ελέγχου και αυτοπεποίθησης (Domingues de Freitas et al., 2020).

Πριν από την έναρξη του προγράμματος, ο φυσικοθεραπευτής πραγματοποιεί κλινική αξιολόγηση, ώστε να κατανοήσει το ιστορικό και τις ανάγκες του κάθε ασθενή.
Στη συνέχεια σχεδιάζεται ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα ασκήσεων, το οποίο μπορεί να πραγματοποιείται ατομικά ή σε μικρές ομάδες, έως τεσσάρων ατόμων. Κατά τη διάρκεια των συνεδριών χρησιμοποιείται ειδικός εξοπλισμός όπως το Reformer, Tower, Cadillac, Wunda Chair και λάστιχα αντίστασης, που επιτρέπουν ασφαλή και προσαρμοσμένη άσκηση για κάθε επίπεδο φυσικής κατάστασης.

Στο ChaniaPhysiotherapyClinic, το Clinical Pilates αποτελεί βασικό κομμάτι της φυσιοθεραπευτικής αποκατάστασης. Κάθε πρόγραμμα σχεδιάζεται με επιστημονική ακρίβεια, στοχεύοντας στη βελτίωση της κίνησης, της σταθερότητας και της λειτουργικότητας του σώματος.
Στόχος μας είναι να βοηθήσουμε κάθε ασθενή να ανακτήσει τη δύναμη, την ισορροπία και την ελευθερία κινήσεων που αξίζει.

* O Χαράλαμπος Μπόλης MSc,BSc, MT, είναι ειδικευόμενος Φυσιοθεραπευτής στην Αθλητική Φυσιοθεραπεία, Pilatesinstructor

* Ο Ζαχαρίας Σηφάκης BSc, OMT, MHCPC, MAACP, MMACP, CGIMS είναι Ειδικευμένος φυσιοθεραπευτής στην πρόληψη & αποκατάσταση μυοσκελετικών & αθλητικών παθήσεων

📚 Επιλεγμένη Βιβλιογραφία

1. Huang J., Park H.Y. (2023). Effect of Pilates training on pain and disability in patients with chronic low back pain: A systematic review and meta-analysis. Phys Act Nutr, 27(1):16–29.
2. Barnet-Hepples T. et al. (2025). Pilates lessens pain and improves quality of life in people with musculoskeletal conditions. Ann Phys Rehabil Med, 68(6):101973.
3. Li F. et al. (2024). Effects of Pilates exercises on spine deformities and posture: A systematic review. BMC Sports Sci Med Rehabil, 16(1):55.
4. Pereira M.J. et al. (2022). Benefits of Pilates in the elderly population: A systematic review and meta-analysis. Eur J Investig Health Psychol Educ, 12:236–268.
5. Domingues de Freitas C. et al. (2020). Effects of the Pilates Method on kinesiophobia associated with chronic low back pain. J Bodyw Mov Ther.

Chania Physiotherapy Clinic
Χανιά – Καλύβες – Παλαιόχωρα
🌐 www.chpc.gr | 📞 28210 58711

Η προσέγγιση Orthopaedic Manipulative Therapy (OMT) είναι το πεδίο εξειδίκευσης της φυσιοθεραπείας για την αντιμετώπιση και διαχείριση των μυοσκελετικών & νευροπαθητικών παθήσεων και τραυματισμών. Η αντιμετώπισή τους βασίζεται στο μεθοδικό κλινικό συλλογισμό μέσα από τη χρήση ορθοπεδικών διαγνωστικών τεστ υψηλής ακρίβειας, θεραπευτικών προσεγγίσεων συμπεριλαμβανομένων ειδικών τεχνικών κινητοποίησης και θεραπευτικών ασκήσεων.

Η προσέγγιση ΟΜΤ περικλείει και ενημερώνεται διαρκώς από τις διαθέσιμα επιστημονικά και κλινικά ευρήματα καθώς και το βιοψυχοκοινωνικό πλαίσιο κάθε ασθενούς. Οι θεραπευτές με πιστοποίηση OMT έχουν εκπληρώσει εκτεταμένη μεταπτυχιακή εκπαίδευση, η οποία είθισται να είναι σε επίπεδο Master of Science και να πληρεί αναγνωρισμένο πρότυπο αριστείας στη μυοσκελετική φυσιοθεραπεία.

Οι γνώσεις και οι κλινικές δεξιότητές των πιστοποιημένων θεραπευτών εξασφαλίζουν ότι είναι σε θέση να παρέχουν το υψηλότερο επίπεδο παροχής υπηρεσιών στην εξέταση, θεραπεία και διαχείριση ατόμων με μυοσκελετικά και νευροπαθητικά προβλήματα.

Το εκπαιδευτικό και κλινικό υπόβαθρο των θεραπευτών μας, είναι πιστοποιημένο από την Διεθνή Ομοσπονδία ΟΜPΤ (IFOMPT) και έχει αναγνωριστεί από την Βρετανική Ένωση Μυοσκελετικών Φυσιοθεραπευτών (MACP).

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η ένωση MACP αναγνωρίζεται ως ο επίσημος φορέας εξειδικευμένων φυσιοθεραπευτών OMPT από την IFOMPT, η οποία τελεί υπό την αιγίδα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.

Τα συμπτώματα του μυοπεριτονιακού πόνου μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με τη θέση και τη σοβαρότητα του προβλήματος. Οι άνθρωποι που πάσχουν από μυοπεριτονιακό πόνο συχνά αναφέρουν βαθύ πόνο που μπορεί να είναι είτε σταθερός είτε διαλειμματικός. Συνήθως, προκαλείται από τη χρήση του επηρεασμένου μυός ή της αντίστοιχης μυϊκής ομάδας. Αυτό μπορεί να συνοδεύεται από πόνο, αδυναμία, μυρμήγκιασμα, αυξημένη ή μειωμένη εφίδρωση, δυσκαμψία, δυσκολία στον ύπνο ή ζαλάδα. Ο μυοπεριτονιακός πόνος μπορεί επίσης να πυροδοτηθεί από παρατεταμένη καθιστή ή όρθια θέση, επαναλαμβανόμενες δραστηριότητες όπως η δακτυλογράφηση, κρύο ή υγρό καιρό, έκθεση σε κρύο ρεύμα ή ψυχολογικό στρες.

Σχετικά με τα μυοπεριτονιακά σημεία πυροδότησης (trigger points)

Υπάρχουν πάνω από 600 σκελετικοί μύες στο ανθρώπινο σώμα και κάθε ένας ξεχωριστά μπορεί να αναπτύξει αυτό που, κατά την αντίστοιχη θεωρεία, ονομάζεται μυοπεριτονικακό σημείο πυροδότησης πόνου, ευρέως γνωστά ως trigger points. Τα trigger points είναι “ευαίσθητες νευρικές απολήξεις” οι οποίες προκαλούν την υπερευαισθησία των μυών.

Αυτή η νευρική διεγερσιμότητα έχει ως αποτέλεσμα την ανάπτυξη σφιχτών ινών του μυ ή της περιτονίας που, όταν πιέζονται, προκαλούν τοπικό πόνο, καθώς και αναφερόμενο πόνο σε άλλο σημείο του σώματος με σταθερά μοτίβα κατανομής των συμπτωμάτων.

Αυτός ο αναφερόμενος πόνος είναι πολύ σημαντικός και αν ο γιατρός είναι εξοικειωμένος με τα trigger points και τα μοτίβα κατανομής τους, θα είναι πολύ γρήγορα σε θέση να διαγνώσει το πρόβλημα και να προσφέρει λύσεις.

Υπάρχουν ορισμένα βασικά και σημαντικά χαρακτηριστικά των trigger points, τα οποία είναι:

• Ένα trigger point είναι ευερέθιστο όταν πιέζεται σταθερά.
• Ο μυς στον οποίο δραστηριοποιείται το trigger point είναι αδύναμος σε σύγκριση με τον φυσιολογικό στην αντίθετη πλευρά του σώματος.
• Τα σημεία πυροδότησης σε ένα μυ κάνουν το μυ βραχύτερο από το φυσιολογικό και  συμβάλουν σε περιορισμένο εύρος κίνησης.
• Ο μυς έχει σφιχτές ίνες που είναι αισθητές στο κυρίως σώμα του μυός.
• Όταν αυτές οι σφιχτές ίνες μαλάσωνται ή πιέζονται σταθερά προκαλούν συνήθως ακούσιες συσπάσεις των μυών και το άτομο μπορεί να έχει απότομη απόκριση στο ερέθισμα, όπως αντανακλαστική κίνηση μακριά από τον πόνο.
• Τα σημεία ενεργοποίησης έχουν ένα τυπικό μοτίβο αναφοράς και κατανομής του πόνου.
• Τα trigger points είναι γενικώς πολύ συνηθισμένα.

Τα σημεία πυροδότησης είναι ουσιαστικά περιοχές νευρικής υπερδιέγερσης εντός του μυός και μπορεί να υπάρχουν σε δύο διαφορετικές καταστάσεις:

-Λανθάνον

Ένα λανθάνον σημείο πυροδότησης δεν προκαλεί πόνο σε κατάσταση ηρεμίας, αλλά μπορεί να περιορίσει την κίνηση ή να προκαλεί μυϊκή αδυναμία. Ο ασθενής που παρουσιάζει μυϊκούς περιορισμούς ή αδυναμία μπορεί να αντιληφθεί τον πόνο που προέρχεται από ένα λανθάνον σημείο πυροδότησης μόνο όταν εφαρμόζεται πίεση απευθείας πάνω από το σημείο.

-Ενεργό

Ένα ενεργό σημείο πυροδότησης προκαλεί πόνο σε ηρεμία. Είναι ευερέθιστο στην ψηλάφηση με αναφερόμενο μοτίβο πόνου που είναι παρόμοιο με το σύμπτωμα του ασθενούς. Αυτός ο αναφερόμενος πόνος δεν γίνεται αισθητός στην περιοχή του σημείου πυροδότησης, αλλά απομακρισμένα από αυτό. Ο πόνος συχνά περιγράφεται ως αντανάκλαση ή ακτινοβολία.

Αιτίες πρόκλησης μυοπεριτονιακού πόνου

Τα μυοπεριτονιακά σημεία πυροδότησης πόνου μπορεί να εμφανιστούν για πολλούς διαφορετικούς λόγους, ωστόσο, οι πιο συνήθεις είναι ο τραυματισμός ή κάκωση του μυός και οξεία ή χρόνια υπέρχρηση που προκαλεί μυϊκή βλάβη ή δυσλειτουργία. Η υπέρχρηση συμβαίνει όταν ένας μυς χρησιμοποιείται με ακατάλληλο τρόπο, μεταφέροντας υπερβολική πίεση στις μυϊκές ίνες. 

Αυτοί οι μύες συχνά θα αντιδράσουν, στο στρες που δεν είναι έτοιμοι να αντιμετωπίσουν, αναπτύσσοντας σημεία πυροδότησης πόνου. Εάν αυτή η διαδικασία επαναλαμβάνεται, χωρίς καμία αποτελεσματική αντιμετώπιση, μπορεί να αναπτυχθούν προσαρμοστικές αλλαγές σε πολλαπλές περιοχές του σώματος, καθιστώντας το πρόβλημα πιο ευρύ και σύνθετο. Αυτή η κλινική εικόνα αναφέρεται συχνά ως σύνδρομο μυοπεριτονιακού πόνου.

Θεραπεία σημείων πυροδότησης

Ο πιο σημαντικός τρόπος αντιμετώπισης των σημείων πυροδότησης είναι η διέγερση!

Τα σημεία πυροδότησης πρέπει να διεγερθούν μέσα από νευροφυσιολογικούς μηχανισμούς για να θεραπευτούν. Αυτή η διέγερση μπορεί να επιτευχθεί με πολλούς διαφορετικούς τρόπους, ωστόσο το πιο σημαντικό είναι η διατήρηση της ελαστικότητας στην επηρεαζόμενη μυϊκή ομάδα.

Η διάταση του μυός πράγματι μπορεί να είναι πολύ οδυνηρή, στην πραγματικότητα, συχνά είναι τόσο επώδυνη ώστε δεν επιτρέπει την διάταση του μυος σε οποιοδήποτε βαθμό.

Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι όπου η χρήση της ξηράς βελόνας μπορεί να είναι ζωτικής σημασίας για την αποκατάσταση των προβλημάτων μυοπεριτονιακού πόνου.

Η βελόνα προκαλεί άμεση χαλάρωση, του προσβεβλημένου μυός, λόγω της επίδρασης του “μικρο-τραύματος” στην απελευθέρωση των νευροφυσιολογικών επιδράσεων καταστέλλοντας την υπερδιέγερση του μυός.

Αυτή η χαλάρωση στη συνέχεια θα μειώσει, σε ένα βαθμό, τον μυϊκό σπασμό και κατά συνέπεια θα αυξήσει την ελαστικότητα της επηρεασμένης μυϊκής ομάδας.

Ο βελονισμός για τη θεραπεία του μυοπεριτονιακού πόνου χρησιμοποιείται για τουλάχιστον 50 χρόνια στη Δυτική Ιατρική. Σε έμπειρα και ειδικευμένα χέρια, είναι ασφαλές, αποτελεσματικό και συχνά παρέχει μακροχρόνια ανακούφιση από τον πόνο. Εφαρμόζεται κυρίως από μέλη της Ένωσης Βελονιστών του Βρετανικού Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών, που έχουν ως κύριο πεδίο ενδιαφέροντος τον Βελονισμό.

Η ένωση αριθμεί περίπου 6.000 μέλη, τα περισσότερα από τα οποία ασκούν κυρίως τον Βιοϊατρικό Βελονισμό. Ο βελονισμός έχει διάφορες τοπικές & γενικές επιδράσεις, πολλές από τις οποίες έχουν μελετηθεί λεπτομερώς.

“Ο βελονισμός δεν είναι η θεραπεία, είναι μόνο μέρος της θεραπείας”

Απαιτούνται ασκήσεις ελαστικότητας για τη μακροπρόθεσμη αποκατάσταση του μυοπεριτονιακού πόνου, ωστόσο η πορεία της θεραπείας μπορεί να επιταχυνθεί με την ενσωμάτωση του βελονισμού στο πλάνο αποκατάστασης. Υπάρχουν επίσης και άλλοι τρόποι αντιμετώπισης των trigger points που περιλαμβάνουν:

• Πιέσεις σε εν τω βάθει ιστούς με τα χέρια
• Ένεση με τοπικό αναισθητικό (όπως η λιγνοκαϊνη γνωστή και ως λιδοκαΐνη)
• Stretch and spray, μια τεχνική όπου ο μυς διατίνεται στο διαθέσιμο εύρος και στη συνέχεια ψεκάζεται με ψυκτικό σπρέι
• Απλή διάταση της επηρεαζόμενης μυϊκής ομάδας
• Εφαρμογή ζεστού και κρύου επιθέματος στους μύες (ιδανικά, ταυτόχρονα με την αντίστοιχη διάταση)
• Εφαρμογές λέιζερ

Αυτή δεν είναι μια πλήρης λίστα, καθώς υπάρχουν πολλές τεχνικές που μπορούν να εφαρμοστούν.

Η θεραπεία των μυοπεριτονιακών σημείων πυροδότησης πόνου οδηγεί σε:

• Βελτίωση στην συμπεριφορά των συμπτωμάτων
• Μειωμένη ευερεθιστότητα
• Αυξημένο εύρος κίνησης
• Βελτίωση της ποιότητας ζωής

Περαιτέρω κλινική έρευνα διεξάγεται στις νευροεπιστήμες, τόσο όσον αφορά τη κατανόηση των μηχανισμών μέσω των οποίων βιώνεται ο πόνος, όσο και την διερεύνηση διαφορετικών επιλογών θεραπείας. Αυτή η συνεχής εξέλιξη της γνώσης, καθώς και η δυνατότητα περαιτέρω βελτίωσης της καθημερινότητας και της ποιότητας ζωής των ανθρώπων που υποφέρουν, καθιστά την έρευνα γύρω από τους μηχανισμούς του πόνου ένα συναρπαστικό αντικείμενο.

Διαβάστε περισσότερα για τα τρέχοντα επιστημονικά στοιχεία για τον μυοπεριτονιακό πόνο …

Οι χειρισμοί δια χειρός, που συνδέονται με κάθε τύπο μασάζ, βελτιώνουν την κυκλοφορία του αίματος και την κινητοποίηση της λεμφικής κυκλοφορίας. Το θεραπευτικό μασάζ χαλαρώνει τον μυϊκό ιστό και μειώνει τις επώδυνες συσπάσεις και τους σπασμούς. Επιπλέον, η εφαρμογή πίεσης τείνει να μειώνει την υπερενεργοποίηση (σφίξιμο) των μυών και το αίσθημα της δυσκαμψίας. Με αυτόν τον τρόπο βελτιώνεται η ευλυγισία και το εύρος κίνησης και μειώνεται η συμπίεση των περιφερικών νεύρων.

Το αθλητικό μασάζ στοχεύει να ενισχύσει την απόδοση ή/και να βοηθήσει τις καταπονημένες μυικές ομάδες να αναρρώσουν πιο γρήγορα. Οι θεραπευτές μας λαμβάνουν υπόψη τους πολλές μεταβλητές όπως το προπονητικό στάδιο του αθλητή, το ιστορικό, πιθανούς τραυματισμούς κ.λπ., που τους οδηγούν στην επιλογή της κατάλληλης τεχνικής.

Το χαλαρωτικό μασάζ χρησιμοποιείται για την προώθηση της γενικής χαλάρωσης και την αντιμετώπιση του άγχους. Το μασάζ θεωρείται ότι απελευθερώνει ενδορφίνες, φυσικές χημικές ουσίες του ανθρώπινου οργανισμού που μας κάνουν να αισθανόμαστε χαρούμενοι και γεμάτοι ενέργεια, προάγοντας το αίσθημα της ευεξίας.

Εν κατακλείδι, η μάλαξη μπορεί να γίνει ένα ισχυρό εργαλείο στη διαχείριση των καθημερινών απαιτήσεων και των δραστηριοτήτων. Επομένως, ανεξάρτητα από το αν κλείσετε μια συνεδρία για ένα συγκεκριμένο θέμα υγείας ή απλώς για την ευεξία σας, η μάλαξη μπορεί να είναι ιδιαίτερα ευεργετική για εσάς χωρίς καμία αμφιβολία.

Στο πλαίσιο των υπηρεσιών μας, μπορούμε να παρέχουμε συνεδρίες βελονισμού στα Χανιά Κρήτης σύμφωνα με τα πρότυπα της Βρετανικής Εταιρείας Ιατρικού Βελονισμού (British Medical Acupuncture Society). Ο υπεύθυνος θεραπευτής μας είναι διαπιστευμένο μέλος του αντίστοιχου συλλόγου φυσιοθεραπευτών-βελονιστών στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Ο βιοϊατρικός βελονισμός στη σύγχρονη φυσιοθεραπεία χρησιμοποιείται με βάση τα κλινικά και ερευνητικά στοιχεία, αλλά οι ρίζες του προέρχονται από την Παραδοσιακή Κινεζική Ιατρική. Πιστεύεται ότι αναπτύχθηκε καιρό πριν από την πρώτη γνωστή γραπτή αναφορά, η οποία χρονολογείται στο 300 π.Χ., την εποχή που δημοσιεύθηκε το “The Yellow Emperor’s Classic of Internal Medicine” (Huangdi Neijing).

 Βελονισμός - Παραδοσιακή Κινέζικη Ιατρική

Η Παραδοσιακή Κινέζικη Ιατρική [Traditional Chinese Medicine (TCM)] είναι ένα αρχαίο σύστημα με γραπτές αναφορές ήδη από το 1000 π.Χ. Βασίζεται στην έννοια της ολιστικής θεραπείας και  στην ικανότητα του σώματος να επιστρέψει σε ισορροπημένο επίπεδο υγείας, εφόσον δωθεί το ανάλογο ερέθισμα.

Σύμφωνα με την Παραδοσιακή Κινέζικη Ιατρική, υπάρχουν πολλές δυνάμεις εντός του σώματος που πρέπει να εξισορροπούν προκειμένου να επιτευχθεί υγιής φυσική κατάσταση. Δύο δυνάμεις που συνήθως αναφέρονται είναι το YIN [αρνητικό] και το YANG [θετικό]. Η θεραπεία με βελονισμό εφαρμόζεται με στόχο την επαναφορά και αποκατάσταση όλων των συστημάτων του σώματος σε ισορροπία (ομοιοστασία). Αυτό επιτυγχάνεται με τον προσδιορισμό και την αξιολόγηση της πηγής της ανισορροπίας και έπειτα της ανεύρεσης των σωστών σημείων βελονισμού, για την αντιμετώπιση αυτής της ανισορροπίας. Με τον τρόπο αυτό διευκολύνεται η επιστροφή του σώματος σε μια υγιή κατάσταση, τόσο σωματικά όσο και πνευματικά.

Η βελόνα που χρησιμοποιείται  διεγείρει τη ροή του QI [προφέρεται ‘τσι’], που κυκλοφορεί σε κανάλια ή μεσημβρινούς μέσα στο σώμα. Το QI κυκλοφορεί μέσα στα εν τω βάθει όργανα του σώματος και συνδέεται επιφανειακά με το δέρμα. Σε ένα φυσιολογικό υγιές σώμα, διατηρείται η ισορροπία μεταξύ αυτών των συστημάτων. Τόσο η επιφανειακή όσο και η εν τω βάθει ενέργεια μπορούν να επηρεαστούν από την διέγερση συγκεκριμένων σημείων βελονισμού. Σε περίπτωση τραυματισμού, ασθένειας, συναισθηματικού τραύματος ή λοίμωξης, η φυσική ροή του QI μέσα στους μεσημβρινούς και τα όργανα μεταβάλλεται και μπορεί να επηρεαστεί. Το αποτέλεσμα είναι η ροή του QI να επιβραδύνεται ή να μείνει στάσιμη του QI,  προκαλώντας πόνο και φλεγμονή, ή να εμφανίζεται ελλειπής, προκαλώντας αδυναμία, εξάντληση και μακρά περίοδο αυξανόμενης εξουθένωσης. Η διέγερση των ανάλογων σημείων βελονισμού μπορεί να αναστείλει τη στασιμότητα, να μειώσει την περίσσεια ροή ή και να την αυξήσει σε συγκεκριμένη περιοχή ή όργανο επαναφέροντας τη φυσιολογική ροή και ισορροπία του QI.

Βελονισμός και Δυτική Ιατρική

Οι φυσιοθεραπευτές εφαρμόζουν τις θεραπείες τους με βάση την επιστημονική έρευνα και τα κλινικά ευρήματα σύμφωνα με τα οποία ο βελονισμός μπορεί να μειώσει τον πόνο. Υπάρχει ένας αυξανόμενος αριθμός ερευνητικών δημοσιεύσεων παγκοσμίως που αποδεικνύει την θεραπευτική αποτελεσματικότητα του βελονισμού συγκριτικά με την χορήγηση, για παράδειγμα, (χημικού) φαρμάκου.

Διαβάστε περισσότερα για τα υπάρχοντα ερευνητικά στοιχεία για τον βελονισμό…

Ο βελονισμός χρησιμοποιείται στη Φυσιοθεραπεία ως μέθοδος διαχείρισης και αντιμετώπισης του πόνου μέσω της διέγερσης του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού για την παραγωγή φυσικών αναλγητικών χημικών ουσιών και ενδεικτικά αναφέρουμε κάποια όπως οι ενδορφίνες, η μελατονίνη για την ενίσχυση του ύπνου, η σεροτονίνη για την προώθηση της ευεξίας.

Αυτά ενισχύουν τις διαδικασίες επούλωσης του οργανισμού και προσφέρουν ανακούφιση από τον πόνο ως πρόδρομο για άλλες τεχνικές θεραπείας ή για την εισαγωγή της άσκησης.

Ο βελονισμός χρησιμοποιείται επίσης από τα εξειδικευμένα μέλη του Βρετανικού Συλλόγου Φυσιοθεραπευτών-Βελονιστών ως μέσο αντιμετώπισης ορισμένων συστηματικών και μακροχρόνιων ασθενειών, όμως πάντα με στόχο την ενίσχυση της φυσικοθεραπείας και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής του ασθενή. Είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικός σε χρόνια και επίμονα προβλήματα πόνου και βασίζεται σε ένα ερευνητικό πλαίσιο που υποστηρίζει τη χρήση του.

Τεχνικές Βελονισμού

Υπάρχουν αρκετές τεχνικές για την εφαρμογή του βελονισμού, οι οποίες περιγράφονται αναλυτικότερα  παρακάτω:

• Συμβατικός Bελονισμός

Ο συμβατικός βελονισμός περιλαμβάνει τη χρήση προ-αποστειρωμένων βελόνων μίας χρήσης που ποικίλουν σε πλάτος, μήκος και υλικό κατασκευής για την διάτρηση του δέρματος στα σημεία βελονισμού. Ο φυσικοθεραπευτής καθορίζει τις θέσεις των σημείων βελονισμού, με βάση την αξιολόγηση για την αιτία της ανισορροπίας.

• Πιέσεις σε σημεία Βελονισμού

Οι πιέσεις στα σημεία Βελονισμού εφαρμόζονται χειρωνακτικά από τον φυσιοθεραπευτή, αντί της χρήσης βελόνας, για την αντιμετώπιση της μυϊκής δυσκαμψίας ή για να τονώσει τη ροή του QI και να ισορροπήσει το σώμα.

Πρόκειται για μια θεραπευτική τέχνη που χρησιμοποιεί τα δάχτυλα του φυσικοθεραπευτή στα βασικά σημεία βελονισμού. Η πίεση  που ασκείται ποικίλλει ανάλογα με την κατάσταση του ασθενούς και απαιτεί εκπαιδευμένα & ευαίσθητα χέρια. Η συγκεκριμένη τεχνική χρησιμοποιείται σε ευαίσθητους ασθενείς με φοβία στη χρήση βελόνας,  όπου υπάρχουν αντενδείξεις για χρήση βελόνας ή σε παιδιά και ενήλικες  ασθενείς που ανήκουν σε  ευπαθείς ομάδες.

• Βελονισμός με χρήση λέιζερ

Ο όρος λέιζερ ή λέηζερ προέρχεται από το αγγλικό ακρωνύμιο Laser: (Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation) που αποδίδεται στα ελληνικά ως ενίσχυση φωτός με εξαναγκασμένη εκπομπή ακτινοβολίας. Η συγκεκριμένη μέθοδος είναι γνωστή ως θεραπεία λέιζερ χαμηλών συχνοτήτων [LLT] [Baxter 1994]. Η διέγερση με λέιζερ μπορεί να χρησιμοποιηθεί για οποιαδήποτε θεραπεία βελονισμού, υποκαθιστώντας τη χρήση βελόνας. Είναι κατάλληλη σε ασθενείς που παρουσιάζουν φοβία στη βελόνα, και σε παιδιά. Ενδείκνυται ιδιαίτερα αθλητικούς τραυματισμούς και σε ευαίσθητες περιοχές του σώματος, όπως τα αυτιά. Ο βελονισμός με λέιζερ μπορεί να ασκηθεί από φυσιοθεραπευτές που είναι πλήρως εκπαιδευμένοι στη σωστή εφαρμογή και στις αντενδείξεις της θεραπείας με λέιζερ.

• Ηλεκτρο-βελονισμός

Μετά την λεπτομερή φυσιοθεραπευτική εξέταση, οι βελόνες που έχουν εισαχθεί μπορούν να συζευχθούν με ηλεκτρόδια συσκευής ηλεκτρο-βελονισμού. Αυτές οι συσκευές έχουν σχεδιαστεί για να παρέχουν ποικιλία σε πλάτη και συχνότητες ηλεκτρικών παλμών. Ο ηλεκτρο-βελονισμός χαμηλών συχνοτήτων συμβάλει στον μηχανισμό της μείωσης του πόνου, με αποτέλεσμα τη διέγερση χημικών ουσιών από τον εγκέφαλο που βοηθούν την αναλγησία, τη χαλάρωση και τον ύπνο.

Το σώμα έχει τη δυνατότητα να “αυτο-θεραπεύεται”. Η εφαρμογή της τεχνικής  του βελονισμού, των πιέσεων στα σημεία βελονισμού ή του ηλεκτρο-βελονισμού ενισχύει τον μηχανισμό “αυτό-θεραπείας” και διευκολύνει τη βελτίωση του χρόνου αποκατάστασης.

Αυτό με τη σειρά του επιτρέπει σε άλλες φυσιοθεραπευτικές παρεμβάσεις, όπως η άσκηση, η μυϊκή τόνωση και άλλες τεχνικές αποκατάστασης την επίτευξη ουσιαστικών αποτελεσμάτων.

Ως Manual Therapy γενικά, ορίζεται η δια χειρός κλινική εξέταση/αξιολόγηση, παρέμβαση & αποκατάσταση περιστατικών με ορθοπεδικά προβλήματα. Το Manual Therapy ως θεραπευτική προσέγγιση βασίζεται στην εφαργμογή μεθοδικού κλινικού συλλογισμού (clinical reasoning), και την επιστημονική τεκμηρίωση της κλινικής πρακτικής (science based practice). Στόχος είναι μέσω της διέγερσης διαφορετικών μηχανισμών του ανθρώπινου σώματος (φυσιολογίας, νευροφυσιολογίας, εμβιομηχανικής κ.α.) η επαναφορά του ασθενή στην πλήρη λειτουργικότητα και ανεξαρτησία στις καθημερινές του δραστηριότητες.

Η ψυχοσύνθεση και οι στόχοι του κάθε ασθενή βρίσκονται πάντα στο επίκεντρο της προσέγγισης κάθε πιστοποιημένου θεραπευτή στο Manual Therapy. Η από κοινού διαμόρφωση του θεραπευτικού πλάνου προσαρμόζεται ανάλογα με τις απαιτήσεις και τις ανάγκες που προκύπτουν από την πρώτη κιόλας μέρα.

Η διαδικασία αξιολόγησης που ακολουθείται κατά την πρώτη ημέρα, είναι η θεμελιώδης βάση για τη συνολική πορεία του κάθε ασθενή.

Κατά την έναρξη της κλινικής αξιολόγησης γίνεται:

• Λήψη λεπτομερούς ιστορικού για την αναγνώριση όλων των παραμέτρων που συμβάλλουν στην εικόνα του ασθενούς, αλλά και για συνοδά προβλήματα υγείας.
• Πλήρης καταγραφή των περιορισμών στις καθημερινές δραστηριότητες, έτσι όπως το βιώνει και το αντιλαμβάνεται ο ίδιος ο ασθενής.
• Οριοθέτηση και ιεράρχηση των προσωπικών στόχων του κάθε ασθενή εώς και την πλήρη αποκατάσταση.

Στη συνέχεια ακολουθεί η λεπτομερής διαδικασία του κλινικού ελέγχου/αξιολόγησης, κατά την οποία εκτελείται:

• Αξιολόγηση της κινητικότητας ενεργητικά & παθητικά, στη δομή που εντοπίζεται η δυσλειτουργία.
• Διαφοροδιάγνωση πάνω σε λειτουργικά πρότυπα κίνησης της καθημερινότητας.
• Αξιολόγηση της κινητικότητας του νευρικού ιστού & κλινικός νευρολογικός έλεγχος όπου αυτό απαιτείται.
• Έλεγχος μυϊκής δύναμης, κινητικού ελέγχου και νευρομυϊκού συντονισμού για την καταγραφή τυχόν αδυναμιών, ελλειμμάτων ή ανισορροπιών.

Όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία αξιολόγησης διαμορφώνεται το θεραπευτικό πλάνο με την επιλογή και προσαρμογή των κατάληλων τεχνικών, θεραπευτικών προσεγγίσεων ή ασκησιολογίου στα μέτρα, τις δυνατότητες και τις ανάγκες του κάθε ασθενή ξεχωριστά.

Η θεραπευτική προσέγγιση αναπροσαρμόζεται διαρκώς ανάλογα με την ανταπόκριση τoυ σώματος και των συμπτωμάτων ώστε να υπάρχει όσο το δυνατόν βέλτιση και ολοκληρωμένη αντιμετώπιση της δυσλειτουργίας.

Υπάρχει εδραιωμένη η λανθασμένη αντίληψη ότι το manual therapy/χειροπρακτική αφορά παρεμβάσεις που εφαρμόζουν αποκλειστικά έντονες και βίαιες κινήσεις. Στην πραγματικότητα οι  πιστοποιημένοι επαγγελματίες υγείας, που ασκούν την Ειδική Μυοσκελετική Φυσιοθεραπεία όπως είναι η επίσημη ελληνική ορολογία (ή Orthopaedic Manipulative Physical Therapy στα αγγλικά), ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις μεγάλου εύρους επιστημονικών γνώσεων και παρεμβάσεων, ώστε να διασφαλίζεται η ύψιστη ποιότητα παροχής υπηρεσιών με ασφάλεια για την υγεία του ασθενή.

Η συμβολή των εξειδικευμένων φυσιοθεραπευτών, στην έγκαιρη και ουσιαστική αντιμετώπιση μυοσκελετικών περιστατικών, έχει αποδειχθεί ερευνητικά σε διάφορες χώρες όπως ο Καναδάς, η Αυστραλία, το Ηνωμένο Βασίλειο κ.α.

Με αυτό τον τρόπο ο ασθενής αποφεύγει αχρείαστες ακτινοδιαγνωστικές εξετάσεις ή φαρμακευτικές αγωγές που συντελούν μόνο στην επιπλέον ταλαιπωρία & οικονομική επιβάρυνση του ίδιου ή/και του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης.

Σε γενικές γραμμές η θεραπευτική προσέγγιση του Manual Therapy αναγνωρίζεται παγκοσμίως ως ένας αποτελεσματικός, ασφαλής και ήπιος τρόπος για την αξιολόγηση και θεραπεία ορθοπεδικών περιστατικών, όσον αφορά τη διαχείριση του πόνου, τη μείωση της φλεγμονής, την αποκατάσταση της κίνησης και της λειτουργίας.