Οι πτώσεις στους ηλικιωμένους είναι ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα υγείας. Συμβαίνουν συχνά και επηρεάζουν σοβαρά την ποιότητα ζωής και την ανεξαρτησία τους, ενώ οι συνέπειες αυτών επεκτείνονται και στην οικογένεια τους. Περισσότεροι από 1 στους 4 ηλικιωμένους έχουν τουλάχιστον μία πτώση, συχνά μέσα στο σπίτι, ειδικά στο υπνοδωμάτιο ή στο μπάνιο.(1, 2, 3)

Τι συνέπειες μπορεί να έχουν οι πτώσεις;

Μπορούν να οδηγήσουν σε σοβαρούς τραυματισμούς, όπως κατάγματα ισχίου ή σπονδυλικής στήλης, νοσηλεία, χειρουργείο και μακροχρόνια αποκατάσταση. Παράλληλα, συνοδεύονται συχνά από ψυχολογικές συνέπειες, όπως(4, 5):

• Άγχος και έλλειψη αυτοπεποίθησης
• Φόβος να ξαναπέσει
• Απομόνωση και αποφυγή δραστηριοτήτων
• Μείωση κινητικότητας και ανεξαρτησίας

Βασικοί λόγοι για τους οποίους οι ηλικιωμένοι πέφτουν είναι:

1. Μειωμένη ισορροπία και μυϊκή δύναμη
2. Προβλήματα όρασης και κακός φωτισμός
3. Ζάλη ή ορθοστατική υπόταση
4. Πολυφαρμακία ( ≥ 4-5 φάρμακα)
5. Δυσκολία στο περπάτημα και περιορισμένη ικανότητα να κάνουν καθημερινές δραστηριότητες
6. Κατάθλιψη

Άλλοι επιβαρυντικοί παράγοντες αποτελούν η ηλικία >80 ετών, το γυναικείο φύλο, η αρθρίτιδα, ο διαβήτης, ο χρόνιος πόνος, η ακράτεια και το ιστορικό προηγούμενων πτώσεων (6).

Γιατί όμως πέφτουμε πιο εύκολα όσο μεγαλώνουμε;

Σε νεότερα άτομα, το σώμα διορθώνει αυτόματα μικρές απώλειες ισορροπίας, χωρίς να χρειάζεται σκέψη ή προσπάθεια χάρη σε γρήγορους νευρομυϊκούς μηχανισμούς. Στους ηλικιωμένους όμως, τα προβλήματα όπως η μυϊκή αδυναμία, η νευροπάθεια ή νευρολογικές παθήσεις (πχ Πάρκινσον) δυσκολεύουν αυτούς τους μηχανισμούς. Ο εγκέφαλος, λοιπόν, χρειάζεται να επέμβει πιο ενεργά για να διατηρηθεί η ισορροπία, κάτι που καθυστερεί την αντίδραση και κουράζει την σκέψη. Το σώμα δυσκολεύεται να αντιδράσει γρήγορα και αποτελεσματικά, αυξάνοντας τον κίνδυνο πτώσης (7).

Ένας ακόμη σημαντικός λόγος πτώσεων στους ηλικιωμένους, ιδίως σε όσους έχουν σάκχαρο, είναι η υπογλυκαιμία. Όταν πέφτει το σάκχαρο, μπορεί να εμφανιστούν:

• Σύγχυση ή αποπροσανατολισμός
• Αδυναμία
• Δυσκολία στον έλεγχο των κινήσεων

Με αποτέλεσμα να αυξάνει τον κίνδυνο να πέσει το άτομο (8).

Μέτρα Πρόληψης

Η σωστή οργάνωση και τροποποίηση του σπιτιού μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο πτώσης με τα εξής μέτρα:

• Αφαίρεση εμποδίων (πχ χαλιά, καλώδια)
• Χρήση αντιολισθητικών επιφανειών και ο καλός φωτισμός

Εξίσου σημαντική είναι η σωστή διαχείριση της φαρμακευτικής αγωγής, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις πολυφαρμακίας ή ψυχοτρόπων φαρμάκων, καθώς και η συμπλήρωση βιταμίνης D όταν απαιτείται. Η χρήση άνετων και σταθερών παπουτσιών και η ποδιατρική φροντίδα συμβάλλουν στη βελτίωση της λειτουργικότητας των κάτω άκρων. Τέλος, η ενίσχυση της αυτοπεποίθησης και η ενεργή συμμετοχή στα προγράμματα πρόληψης πτώσεων βοηθούν στη μείωση του φόβου πτώσης και στη διατήρηση της ψυχικής ευεξίας (9, 10).

Ρόλος Φυσικοθεραπείας στην Πρόληψη Πτώσεων

Η φυσικοθεραπεία στην τρίτη ηλικία προσφέρει σημαντικά οφέλη σε σωματικό, ψυχικό και κοινωνικό επίπεδο, ενισχύοντας την ποιότητα ζωής, την κινητικότητα και την ανεξαρτησία.

• Η εξάσκηση ισορροπίας βοηθά τόσο στη στατική όσο και στη δυναμική σταθερότητα, ενισχύοντας ταυτόχρονα την αυτοπεποίθηση των ηλικιωμένων (11).
• Η μυϊκή ενδυνάμωση, ιδιαίτερα στα κάτω άκρα, βοηθά να κάνουμε πιο εύκολα τις καθημερινές δραστηριότητες, όπως το περπάτημα και το ανέβασμα σκαλιών, ενώ η τακτική άσκηση βελτιώνει την αντοχή και την λειτουργική ανεξαρτησία. (1,12,9)
• Η συστηματική συμμετοχή σε ομαδική, επιβλεπόμενη άσκηση έχει συνδεθεί με αύξηση της μυϊκής μάζας, της δύναμης και της συνολικής κινητικής λειτουργίας (13)

Προγράμματα άσκησης, που δεν περιλαμβάνουν περπάτημα αλλά συνδυασμό ασκήσεων ισορροπίας και μυϊκής ενδυνάμωσης, είναι πολύ χρήσιμα για τους ηλικιωμένους. Με την εφαρμογή τέτοιων προγραμμάτων, παρατηρείται μείωση στον ρυθμό πτώσεων, έως και 34% σε σύγκριση με άτομα που δεν συμμετέχουν σε τέτοια προγράμματα, προσφέροντας μεγαλύτερη ασφάλεια στην καθημερινότητα των ηλικιωμένων (12,14).

Βιβλιογραφία

1. World Health Organization. (2008). WHO global report on falls prevention in older age. World Health Organization.
2. Salari, N., Darvishi, N., Ahmadipanah, M. et al. Global prevalence of falls in the older adults: a comprehensive systematic review and meta-analysis. J Orthop Surg Res 17, 334 (2022).
3. Lytras, D., Sykaras, E., Iakovidis, P., Kasimis, K., Myrogiannis, I., & Kottaras, A. (2022). Recording of falls in elderly fallers in Northern Greece and evaluation of aging health-related factors and environmental safety associated with falls: A cross-sectional study. Journal of Environmental and Public Health, 2022, Article 9292673.
4. Jamal Sepah, Y., Umer, M., Khan, A. et al. Functional outcome, mortality and in-hospital complications of operative treatment in elderly patients with hip fractures in the developing world. International Orthopaedics (SICOT) 34, 431–435 (2010).
5. Thomas M. Gill, Terrence E. Murphy, Evelyne A. Gahbauer, Heather G. Allore, Association of Injurious Falls With Disability Outcomes and Nursing Home Admissions in Community-Living Older Persons, American Journal of Epidemiology, Volume 178, Issue 3, 1 August 2013, Pages 418–425,
6. Appeadu, M. K., & Bordoni, B. (2023). Falls and fall prevention in older adults. In StatPearls [Internet]. StatPearls Publishing.
7. Richardson, James K. MD. Imbalanced: The Confusing Circular Nature of Falls Research…and a Possible Antidote. American Journal of Physical Medicine & Rehabilitation 96(1):p 55-59, January 2017.
8. Kachroo, S., Kawabata, H., Colilla, S., Shi, L., Zhao, Y., Mukherjee, J., ... & Fonseca, V. (2015). Association between hypoglycemia and fall-related events in type 2 diabetes mellitus: analysis of a US commercial database. Journal of managed care & specialty pharmacy, 21(3), 243-253.
9. Karlsson, M. K., Magnusson, H., von Schewelov, T., & Rosengren, B. E. (2013). Prevention of falls in the elderly—a review. Osteoporosis international, 24(3), 747-762.
10. Schnock, K. O., Howard, E. P., & Dykes, P. C. (2019). Fall prevention self-management among older adults: a systematic review. American journal of preventive medicine, 56(5), 747-755.
11. Zhao, Y., Chung, P. K., & Tong, T. K. (2017). Effectiveness of a balance-focused exercise program for enhancing functional fitness of older adults at risk of falling: A randomised controlled trial. Geriatric Nursing, 38(6), 491-497.
12. Sherrington, C., Whitney, J. C., Lord, S. R., Herbert, R. D., Cumming, R. G., & Close, J. C. (2008). Effective exercise for the prevention of falls: a systematic review and meta‐analysis. Journal of the American Geriatrics Society, 56(12), 2234-2243.
13. Tsekoura, M., Billis, E., Tsepis, E., Dimitriadis, Z., Matzaroglou, C., Tyllianakis, M., ... & Gliatis, J. (2018). The effects of group and home-based exercise programs in elderly with sarcopenia: a randomized controlled trial. Journal of clinical medicine, 7(12), 480.
14. Fusco A. (2019). What are the effects of exercise interventions for preventing falls in older people living in the community? - A Cochrane Review summary with commentary. Journal of musculoskeletal & neuronal interactions, 19(4), 385–388.

Η θεραπευτική άσκηση που επαναφέρει τη σταθερότητα, τη δύναμη και την κίνηση του σώματος

Το ClinicalPilates είναι μια εξειδικευμένη μορφή θεραπευτικής άσκησης που εφαρμόζεται υπό την καθοδήγηση φυσικοθεραπευτή.
Βασίζεται στις αρχές του κλασικού Pilates, προσαρμοσμένες όμως στις ανάγκες του κάθε ασθενή, με στόχο την αποκατάσταση, την πρόληψη τραυματισμών και τη βελτίωση της λειτουργικότητας του σώματος.

Η μέθοδος αυτή επικεντρώνεται στην ενεργοποίηση των εν τω βάθει μυών του κορμού, στη σωστή ευθυγράμμιση της σπονδυλικής στήλης και στον έλεγχο της αναπνοής. Μέσα από αργές και ελεγχόμενες κινήσεις, ο ασθενής μαθαίνει να κινείται με μεγαλύτερη ακρίβεια και ασφάλεια, αποκτώντας καλύτερη στάση σώματος και βελτιωμένη σταθερότητα.

Το Clinical Pilates εφαρμόζεται τόσο σε άτομα που βρίσκονται σε πρόγραμμα φυσικοθεραπείας όσο και σε εκείνους που επιθυμούν να προπονηθούν με ασφάλεια. Είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό σε περιπτώσεις πόνου στη μέση ή τον αυχένα, σκολίωσης, μυοσκελετικών δυσλειτουργιών, ορθοπεδικών επεμβάσεων και αθλητικών τραυματισμών, καθώς και σε νευρολογικές παθήσεις όπως η νόσος του Πάρκινσον και η πολλαπλή σκλήρυνση.
Επιπλέον, αποτελεί μια εξαιρετική επιλογή για την περιγεννητική περίοδο, βοηθώντας τις γυναίκες να ενισχύσουν το πυελικό έδαφος και να προετοιμάσουν το σώμα τους για τη γέννα και τη λοχεία.

Τα οφέλη της μεθόδου είναι πολλαπλά και τεκμηριωμένα. Σύμφωνα με διεθνείς μελέτες, το Clinical Pilates συμβάλλει στη μείωση του χρόνιου πόνου (Huang & Park, 2023), στη βελτίωση της στάσης και κινητικότητας της σπονδυλικής στήλης (Li et al., 2024), στην ενίσχυση της ισορροπίας και της ιδιοδεκτικότητας (Pereira et al., 2022) και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής σε άτομα με χρόνιες παθήσεις (Barnet-Hepples et al., 2025). Παράλληλα, προάγει τη ψυχολογική ευεξία, μειώνοντας το άγχος και αυξάνοντας την αίσθηση ελέγχου και αυτοπεποίθησης (Domingues de Freitas et al., 2020).

Πριν από την έναρξη του προγράμματος, ο φυσικοθεραπευτής πραγματοποιεί κλινική αξιολόγηση, ώστε να κατανοήσει το ιστορικό και τις ανάγκες του κάθε ασθενή.
Στη συνέχεια σχεδιάζεται ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα ασκήσεων, το οποίο μπορεί να πραγματοποιείται ατομικά ή σε μικρές ομάδες, έως τεσσάρων ατόμων. Κατά τη διάρκεια των συνεδριών χρησιμοποιείται ειδικός εξοπλισμός όπως το Reformer, Tower, Cadillac, Wunda Chair και λάστιχα αντίστασης, που επιτρέπουν ασφαλή και προσαρμοσμένη άσκηση για κάθε επίπεδο φυσικής κατάστασης.

Στο ChaniaPhysiotherapyClinic, το Clinical Pilates αποτελεί βασικό κομμάτι της φυσιοθεραπευτικής αποκατάστασης. Κάθε πρόγραμμα σχεδιάζεται με επιστημονική ακρίβεια, στοχεύοντας στη βελτίωση της κίνησης, της σταθερότητας και της λειτουργικότητας του σώματος.
Στόχος μας είναι να βοηθήσουμε κάθε ασθενή να ανακτήσει τη δύναμη, την ισορροπία και την ελευθερία κινήσεων που αξίζει.

* O Χαράλαμπος Μπόλης MSc,BSc, MT, είναι ειδικευόμενος Φυσιοθεραπευτής στην Αθλητική Φυσιοθεραπεία, Pilatesinstructor

* Ο Ζαχαρίας Σηφάκης BSc, OMT, MHCPC, MAACP, MMACP, CGIMS είναι Ειδικευμένος φυσιοθεραπευτής στην πρόληψη & αποκατάσταση μυοσκελετικών & αθλητικών παθήσεων

📚 Επιλεγμένη Βιβλιογραφία

1. Huang J., Park H.Y. (2023). Effect of Pilates training on pain and disability in patients with chronic low back pain: A systematic review and meta-analysis. Phys Act Nutr, 27(1):16–29.
2. Barnet-Hepples T. et al. (2025). Pilates lessens pain and improves quality of life in people with musculoskeletal conditions. Ann Phys Rehabil Med, 68(6):101973.
3. Li F. et al. (2024). Effects of Pilates exercises on spine deformities and posture: A systematic review. BMC Sports Sci Med Rehabil, 16(1):55.
4. Pereira M.J. et al. (2022). Benefits of Pilates in the elderly population: A systematic review and meta-analysis. Eur J Investig Health Psychol Educ, 12:236–268.
5. Domingues de Freitas C. et al. (2020). Effects of the Pilates Method on kinesiophobia associated with chronic low back pain. J Bodyw Mov Ther.

Chania Physiotherapy Clinic
Χανιά – Καλύβες – Παλαιόχωρα
🌐 www.chpc.gr | 📞 28210 58711

Η οστεοαρθρίτιδα (ΟΑ) είναι μία από τις πιο συχνές και χρόνιες παθήσεις των αρθρώσεων. Προκαλεί φθορά του χόνδρου — του «μαξιλαριού» που προστατεύει τα οστά και επιτρέπει την ομαλή κίνηση.
Εμφανίζεται συχνότερα στα γόνατα, ισχία και χέρια, και επηρεάζει πάνω από 300 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως (Fransen et al., 2015).
Η συχνότητά της αυξάνεται με την ηλικία, την παχυσαρκία και τη μειωμένη φυσική δραστηριότητα (Conley et al., 2023).

🔹 Τι προκαλεί την Οστεοαρθρίτιδα;

Η ΟΑ οφείλεται στη διαταραχή της ισορροπίας ανάμεσα στη φθορά και την αποκατάσταση του χόνδρου. Όταν η φθορά υπερτερεί, ο χόνδρος λεπταίνει, τα οστά τρίβονται μεταξύ τους και εμφανίζεται πόνος (Conley et al., 2023).

Οι κυριότεροι παράγοντες κινδύνου:

• 🧓 Ηλικία
• 👩‍🦰 Φύλο (οι γυναίκες επηρεάζονται πιο συχνά)
• ⚖️ Παχυσαρκία
• 🧬 Κληρονομικότητα
• 🤕 Παλαιότερος τραυματισμός στην άρθρωση (van Doormaal et al., 2020)

🔹 Ποια είναι τα συμπτώματα;

Τα πιο συχνά σημάδια της ΟΑ περιλαμβάνουν:

• Πόνο και δυσκαμψία, ιδιαίτερα το πρωί
• Πρήξιμο (οίδημα)
• Παραμόρφωση της άρθρωσης
• Περιορισμό στην κίνηση
• Δυσκολία σε απλές καθημερινές κινήσεις, όπως:
  • περπάτημα,
  • ανέβασμα ή κατέβασμα σκάλας,
  • κάθισμα ή έγερση από καρέκλα,
  • ορθοστασία ή ντύσιμο (Raposo et al., 2021).

💪 Η κίνηση είναι η καλύτερη θεραπεία

Αν και δεν υπάρχει φάρμακο που να «θεραπεύει» την ΟΑ, υπάρχουν πολλοί αποτελεσματικοί τρόποι για να ελέγξουμε τα συμπτώματα και να διατηρήσουμε τη λειτουργικότητα της άρθρωσης.
Οι επιστημονικές έρευνες συμφωνούν ότι οι παρακάτω παρεμβάσεις είναι οι πιο ωφέλιμες:

1️⃣ Θεραπευτική άσκηση

Η άσκηση είναι η πρώτη και βασικότερη επιλογή στη θεραπεία της ΟΑ (Fransen et al., 2015; Raposo et al., 2021).
Συνδυάζει:

• Αερόβια άσκηση (π.χ. περπάτημα, ποδήλατο)
• Ενδυνάμωση και αντιστάσεις
• Ολιστικά συστήματα, όπως Clinical Pilates και Τάι Τσι

Ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα άσκησης, με προοδευτική αύξηση έντασης και διάρκειας, έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει τη δύναμη, μειώνει τον πόνο και αυξάνει τη λειτουργικότητα.
Ακόμη και home-based ή online προγράμματα έχουν εξαιρετικά αποτελέσματα (Mao et al., 2024; Si et al., 2023).
👉 Δες περισσότερα για τη σημασία της άσκησης εδώ

2️⃣ManualTherapy (Δια χειρός θεραπεία)

Οι τεχνικές Manual Therapy βοηθούν στη μείωση του πόνου και στη βελτίωση της κινητικότητας, ειδικά σε ασθενείς με ΟΑ γόνατος ή ισχίου (Tsokanos et al., 2021).
Ο συνδυασμός ManualTherapy + θεραπευτικής άσκησης είναι πιο αποτελεσματικός από τη μεμονωμένη χρήση οποιασδήποτε από τις δύο (Sampath et al., 2015).

3️⃣ Εκπαίδευση του ασθενή

Η εκπαίδευση αποτελεί βασικό στοιχείο της θεραπείας.
Όταν ο ασθενής κατανοεί τι είναι η ΟΑ, πώς επηρεάζει την καθημερινότητα και τι μπορεί να κάνει ο ίδιος, αποκτά τον έλεγχο της κατάστασής του (Conley et al., 2023).

4️⃣ Διαχείριση σωματικού βάρους

Η απώλεια 5–7% του σωματικού βάρους μπορεί να μειώσει αισθητά τον πόνο και να βελτιώσει τη λειτουργικότητα (van Doormaal et al., 2020).

5️⃣ Φαρμακευτική αγωγή

Σε κάποιες περιπτώσεις, ο ιατρός μπορεί να συστήσει μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ) για περιορισμένο διάστημα (Conley et al., 2023).

6️⃣ Χειρουργική αντιμετώπιση

Η χειρουργική επέμβαση (π.χ. αρθροπλαστική) προτείνεται μόνο όταν οι συντηρητικές μέθοδοι δεν αποδίδουν, ο πόνος παραμένει έντονος και η ποιότητα ζωής έχει μειωθεί (Gademan et al., 2016).

🏥 Πώς μπορεί να βοηθήσει η φυσικοθεραπεία

Στο Chania Physiotherapy Clinic, κάθε ασθενής αξιολογείται εξατομικευμένα και δημιουργείται προσωπικό πρόγραμμα αποκατάστασης με:

• Θεραπευτική άσκηση
• Manual Therapy
• Εκπαίδευση & καθοδήγηση

Στόχος μας είναι να:

• μειώσουμε τον πόνο,
• αυξήσουμε την κινητικότητα,
• ενισχύσουμε τη σταθερότητα και τη δύναμη,
• και να βοηθήσουμε κάθε άτομο να επιστρέψει σε μια ενεργή, χωρίς πόνο καθημερινότητα.

👉 Η κίνηση είναι φάρμακο. Με τη σωστή φυσιοθεραπευτική καθοδήγηση, η ΟΑ μπορεί να ελεγχθεί — και η ποιότητα ζωής να βελτιωθεί ουσιαστικά.

📚 Βιβλιογραφία

1. Fransen M. et al. Exercise for osteoarthritis of the knee: a Cochrane systematic review. British Journal of Sports Medicine, 2015.
2. Conley J. et al. Core Recommendations for Osteoarthritis Care: A Systematic Review of Clinical Practice Guidelines. Arthritis Care & Research, 2023.
3. Raposo M. et al. Effects of exercise on knee osteoarthritis: A systematic review. Musculoskeletal Care, 2021.
4. van Doormaal M. et al. A clinical practice guideline for physical therapy in patients with hip or knee osteoarthritis. Musculoskeletal Care, 2020.
5. Mao J. et al. Efficacy of home-based exercise in the treatment of pain and disability at the hip and knee in patients with osteoarthritis. BMC Musculoskeletal Disorders, 2024.
6. Si H. et al. Effectiveness of home-based exercise interventions on pain, physical function and quality of life in individuals with knee osteoarthritis. Journal of Orthopaedic Surgery and Research, 2023.
7. Tsokanos A. et al. The Efficacy of Manual Therapy in Patients with Knee Osteoarthritis. Medicina, 2021.
8. Gademan M. et al. Indication criteria for total hip or knee arthroplasty in osteoarthritis. BMC Musculoskeletal Disorders, 2016.
9. Sampath K. et al. The effects of manual therapy or exercise therapy or both in people with hip osteoarthritis. Clinical Rehabilitation, 2015

* Ο Ζαχαρίας Σηφάκης BSc, OMT, MHCPC, MAACP, MMACP, CGIMS
είναι Ειδικευμένος φυσιοθεραπευτής στην πρόληψη &
αποκατάσταση μυοσκελετικών & αθλητικών παθήσεων

* O Χαράλαμπος Μπόλης MSc,BSc, MT, είναι ειδικευόμενος Φυσιοθεραπευτής στην Αθλητική Φυσιοθεραπεία, Pilates instructor

Κέντρο Φυσιοθεραπείας Χανίων
Χανιά – Καλύβες – Παλαιόχωρα
🌐 www.chpc.gr | 📞 28210 58711

Τα οφέλη από την εφαρμογή της φυσικοθεραπείας κατά την περιεγχειρητική περίοδο και η συμβολή της στην ενίσχυση της ανάρρωσης του ασθενούς έχουν αναδειχθεί από την έρευνα.

Τα χρονοδιαγράμματα κινητοποίησης που εφαρμόζονται αμέσως μετά τη χειρουργική επέμβαση ή νωρίς έπειτα από την έναρξη της μηχανικής υποστήριξης, σε περιπτώσεις αναπνευστικής ανεπάρκειας, μπορεί να είναι ευεργετικά για την πρόληψη της εξασθένησης του οργανισμού και  να επιτρέψουν στους ασθενείς να ανακτήσουν τη λειτουργική τους ανεξαρτησία μέχρι τη στιγμή του εξιτηρίου από το νοσοκομείο.

Η ενσωμάτωση αυτής της πολυδιάστατης και επιστημονικά αποδεδειγμένης προσέγγισης έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τις μετεγχειρητικές πνευμονικές επιπλοκές και μειώνει τη διάρκεια παραμονής στο νοσοκομείο. Διαβάστε την ερευνητική ανασκόπηση αναοφρικά με την προεγχειρητική φυσιοθεραπεία…

Η απόλυτη ανάπαυση στο κρεβάτι (κλινοστατισμός) κατά την μετεγχειρητική περίοδο μπορεί να αποδειχθεί επιζήμια για την ανάκτηση της λειτουργικότητας του ασθενούς.

Η μεθοδολογία γρήγορης χειρουργικής επέμβασης που ενσωματώνει εντατική κινητοποίηση έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει την έκβαση της κλινικής εικόνας του ασθενή. Πέρα από τον σχεδιασμό και εκτέλεση επιστημονικών και εξατομικευμένων πρωτόκολλων μετεγχειρητικής αποκατάστασης, παρέχουμε επίσης πολύτιμες προεγχειρητικές συνεδρίες για μεγιστοποίηση αποτελεσμάτων.

Η προεγχειρητική φυσιοθεραπεία σε ορισμένες περιπτώσεις προάγει στους ασθενείς την ταχεία ανάρρωση κατά την μετεγχειρητική περίοδο.

Οι συνεδρίες φυσιοθεραπείας κατά την προεγχειρητική περίοδο έχουν ως στόχο τη μείωση του οιδήματος, την ενίσχυση των μαλακών ιστών και τη διατήρηση της κινητικότητας της άρθρωσης. Αυτά τα κλινικά αποτελέσματα συμβάλλουν σε ένα καλύτερο περιβάλλον για το χειρουργό να διεισδύσει και να παρέμβει στην περιοχή.

Η φυσιοθεραπεία στην προεγχειρητική περίοδο μπορεί επίσης να περιορίσει ή και να αντιστρέψει την εξασθένηση της φυσικής κατάστασης και ενδέχεται να επηρεάσει την επακόλουθη μετεγχειρητική έκβαση.

Από τα δεδομένα που συλλέγονται, και σε περιπτώσεις όπου το ιστορικό και η πλήρης κλινική εξέταση το επιβάλει, προτείνεται η κατασκευή ορθωτικών πελμάτων (πάτων) ή ορθοπεδικών παπουτσιών, προσαρμοσμένα πάντα στις ανάγκες του κάθε ασθενούς και τις απαιτήσεις της καθημερινότητάς του.

Επί της ουσίας ο πελματογράφος είναι ένα δυναμοπεδίο που καταγράφει & αναλύει τις δυνάμεις από την στάση και τη δυναμική επαφή του πέλματος των ποδιών, έτσι ώστε να υπάρχει μια πλήρης εκτίμηση των μοτίβων κίνησης του κάτω άκρου. Η διαδικασία εξέτασης εκτελείται από ειδικό μυοσκελετικό φυσιοθεραπευτή και είναι ανώδυνη και μη παρεμβατική.

Το πρώτο μέρος της εξέτασης αφορά την στατική αξιολόγηση, όπου η πλατφόρμα καταγράφει την κατανομή δυνάμεων, το μέσο όρο της μηχανικής πίεσης των κάτω άκρων και άλλες παραμέτρους που επηρεάζουν την ορθοστατική θέση.

Το δεύτερο μέρος είναι η δυναμική αξιολόγηση βάδισης, όπου γίνεται καταγραφή σε όλα τα στάδια του βηματισμού, της κατανομής των πιέσεων, των χρόνων επαφής και άλλων παραμέτρων που αφορούν τη βάδιση εν γένει.

Η συνεισφορά του πελματογράφου είναι ουσιαστική στην έγκαιρη διάγνωση των παθήσεων του πέλματος και του κάτω άκρου, στην αναγνώριση των ανατομικών προσαρμογών και την αξιολόγηση της συμβολής τους ή μη στην κλινική εικόνα του εκάστοτε ατόμου.

Η αξιόπιστη αξιολόγηση οδηγεί σε κατάλληλες επιλογές αντιμετώπισης και διαχείρισης των συμπτωμάτων, μέσω της κατασκευής εξατομικευμένων ορθωτικών πελμάτων ή υποδημάτων, καθώς και την συνταγογράφηση ειδικού ασκησιολογίου, όπου αυτό ενδείκνυται.

Η προσέγγιση Orthopaedic Manipulative Therapy (OMT) είναι το πεδίο εξειδίκευσης της φυσιοθεραπείας για την αντιμετώπιση και διαχείριση των μυοσκελετικών & νευροπαθητικών παθήσεων και τραυματισμών. Η αντιμετώπισή τους βασίζεται στο μεθοδικό κλινικό συλλογισμό μέσα από τη χρήση ορθοπεδικών διαγνωστικών τεστ υψηλής ακρίβειας, θεραπευτικών προσεγγίσεων συμπεριλαμβανομένων ειδικών τεχνικών κινητοποίησης και θεραπευτικών ασκήσεων.

Η προσέγγιση ΟΜΤ περικλείει και ενημερώνεται διαρκώς από τις διαθέσιμα επιστημονικά και κλινικά ευρήματα καθώς και το βιοψυχοκοινωνικό πλαίσιο κάθε ασθενούς. Οι θεραπευτές με πιστοποίηση OMT έχουν εκπληρώσει εκτεταμένη μεταπτυχιακή εκπαίδευση, η οποία είθισται να είναι σε επίπεδο Master of Science και να πληρεί αναγνωρισμένο πρότυπο αριστείας στη μυοσκελετική φυσιοθεραπεία.

Οι γνώσεις και οι κλινικές δεξιότητές των πιστοποιημένων θεραπευτών εξασφαλίζουν ότι είναι σε θέση να παρέχουν το υψηλότερο επίπεδο παροχής υπηρεσιών στην εξέταση, θεραπεία και διαχείριση ατόμων με μυοσκελετικά και νευροπαθητικά προβλήματα.

Το εκπαιδευτικό και κλινικό υπόβαθρο των θεραπευτών μας, είναι πιστοποιημένο από την Διεθνή Ομοσπονδία ΟΜPΤ (IFOMPT) και έχει αναγνωριστεί από την Βρετανική Ένωση Μυοσκελετικών Φυσιοθεραπευτών (MACP).

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η ένωση MACP αναγνωρίζεται ως ο επίσημος φορέας εξειδικευμένων φυσιοθεραπευτών OMPT από την IFOMPT, η οποία τελεί υπό την αιγίδα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.

Τα συμπτώματα του μυοπεριτονιακού πόνου μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με τη θέση και τη σοβαρότητα του προβλήματος. Οι άνθρωποι που πάσχουν από μυοπεριτονιακό πόνο συχνά αναφέρουν βαθύ πόνο που μπορεί να είναι είτε σταθερός είτε διαλειμματικός. Συνήθως, προκαλείται από τη χρήση του επηρεασμένου μυός ή της αντίστοιχης μυϊκής ομάδας. Αυτό μπορεί να συνοδεύεται από πόνο, αδυναμία, μυρμήγκιασμα, αυξημένη ή μειωμένη εφίδρωση, δυσκαμψία, δυσκολία στον ύπνο ή ζαλάδα. Ο μυοπεριτονιακός πόνος μπορεί επίσης να πυροδοτηθεί από παρατεταμένη καθιστή ή όρθια θέση, επαναλαμβανόμενες δραστηριότητες όπως η δακτυλογράφηση, κρύο ή υγρό καιρό, έκθεση σε κρύο ρεύμα ή ψυχολογικό στρες.

Σχετικά με τα μυοπεριτονιακά σημεία πυροδότησης (trigger points)

Υπάρχουν πάνω από 600 σκελετικοί μύες στο ανθρώπινο σώμα και κάθε ένας ξεχωριστά μπορεί να αναπτύξει αυτό που, κατά την αντίστοιχη θεωρεία, ονομάζεται μυοπεριτονικακό σημείο πυροδότησης πόνου, ευρέως γνωστά ως trigger points. Τα trigger points είναι “ευαίσθητες νευρικές απολήξεις” οι οποίες προκαλούν την υπερευαισθησία των μυών.

Αυτή η νευρική διεγερσιμότητα έχει ως αποτέλεσμα την ανάπτυξη σφιχτών ινών του μυ ή της περιτονίας που, όταν πιέζονται, προκαλούν τοπικό πόνο, καθώς και αναφερόμενο πόνο σε άλλο σημείο του σώματος με σταθερά μοτίβα κατανομής των συμπτωμάτων.

Αυτός ο αναφερόμενος πόνος είναι πολύ σημαντικός και αν ο γιατρός είναι εξοικειωμένος με τα trigger points και τα μοτίβα κατανομής τους, θα είναι πολύ γρήγορα σε θέση να διαγνώσει το πρόβλημα και να προσφέρει λύσεις.

Υπάρχουν ορισμένα βασικά και σημαντικά χαρακτηριστικά των trigger points, τα οποία είναι:

• Ένα trigger point είναι ευερέθιστο όταν πιέζεται σταθερά.
• Ο μυς στον οποίο δραστηριοποιείται το trigger point είναι αδύναμος σε σύγκριση με τον φυσιολογικό στην αντίθετη πλευρά του σώματος.
• Τα σημεία πυροδότησης σε ένα μυ κάνουν το μυ βραχύτερο από το φυσιολογικό και  συμβάλουν σε περιορισμένο εύρος κίνησης.
• Ο μυς έχει σφιχτές ίνες που είναι αισθητές στο κυρίως σώμα του μυός.
• Όταν αυτές οι σφιχτές ίνες μαλάσωνται ή πιέζονται σταθερά προκαλούν συνήθως ακούσιες συσπάσεις των μυών και το άτομο μπορεί να έχει απότομη απόκριση στο ερέθισμα, όπως αντανακλαστική κίνηση μακριά από τον πόνο.
• Τα σημεία ενεργοποίησης έχουν ένα τυπικό μοτίβο αναφοράς και κατανομής του πόνου.
• Τα trigger points είναι γενικώς πολύ συνηθισμένα.

Τα σημεία πυροδότησης είναι ουσιαστικά περιοχές νευρικής υπερδιέγερσης εντός του μυός και μπορεί να υπάρχουν σε δύο διαφορετικές καταστάσεις:

-Λανθάνον

Ένα λανθάνον σημείο πυροδότησης δεν προκαλεί πόνο σε κατάσταση ηρεμίας, αλλά μπορεί να περιορίσει την κίνηση ή να προκαλεί μυϊκή αδυναμία. Ο ασθενής που παρουσιάζει μυϊκούς περιορισμούς ή αδυναμία μπορεί να αντιληφθεί τον πόνο που προέρχεται από ένα λανθάνον σημείο πυροδότησης μόνο όταν εφαρμόζεται πίεση απευθείας πάνω από το σημείο.

-Ενεργό

Ένα ενεργό σημείο πυροδότησης προκαλεί πόνο σε ηρεμία. Είναι ευερέθιστο στην ψηλάφηση με αναφερόμενο μοτίβο πόνου που είναι παρόμοιο με το σύμπτωμα του ασθενούς. Αυτός ο αναφερόμενος πόνος δεν γίνεται αισθητός στην περιοχή του σημείου πυροδότησης, αλλά απομακρισμένα από αυτό. Ο πόνος συχνά περιγράφεται ως αντανάκλαση ή ακτινοβολία.

Αιτίες πρόκλησης μυοπεριτονιακού πόνου

Τα μυοπεριτονιακά σημεία πυροδότησης πόνου μπορεί να εμφανιστούν για πολλούς διαφορετικούς λόγους, ωστόσο, οι πιο συνήθεις είναι ο τραυματισμός ή κάκωση του μυός και οξεία ή χρόνια υπέρχρηση που προκαλεί μυϊκή βλάβη ή δυσλειτουργία. Η υπέρχρηση συμβαίνει όταν ένας μυς χρησιμοποιείται με ακατάλληλο τρόπο, μεταφέροντας υπερβολική πίεση στις μυϊκές ίνες. 

Αυτοί οι μύες συχνά θα αντιδράσουν, στο στρες που δεν είναι έτοιμοι να αντιμετωπίσουν, αναπτύσσοντας σημεία πυροδότησης πόνου. Εάν αυτή η διαδικασία επαναλαμβάνεται, χωρίς καμία αποτελεσματική αντιμετώπιση, μπορεί να αναπτυχθούν προσαρμοστικές αλλαγές σε πολλαπλές περιοχές του σώματος, καθιστώντας το πρόβλημα πιο ευρύ και σύνθετο. Αυτή η κλινική εικόνα αναφέρεται συχνά ως σύνδρομο μυοπεριτονιακού πόνου.

Θεραπεία σημείων πυροδότησης

Ο πιο σημαντικός τρόπος αντιμετώπισης των σημείων πυροδότησης είναι η διέγερση!

Τα σημεία πυροδότησης πρέπει να διεγερθούν μέσα από νευροφυσιολογικούς μηχανισμούς για να θεραπευτούν. Αυτή η διέγερση μπορεί να επιτευχθεί με πολλούς διαφορετικούς τρόπους, ωστόσο το πιο σημαντικό είναι η διατήρηση της ελαστικότητας στην επηρεαζόμενη μυϊκή ομάδα.

Η διάταση του μυός πράγματι μπορεί να είναι πολύ οδυνηρή, στην πραγματικότητα, συχνά είναι τόσο επώδυνη ώστε δεν επιτρέπει την διάταση του μυος σε οποιοδήποτε βαθμό.

Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι όπου η χρήση της ξηράς βελόνας μπορεί να είναι ζωτικής σημασίας για την αποκατάσταση των προβλημάτων μυοπεριτονιακού πόνου.

Η βελόνα προκαλεί άμεση χαλάρωση, του προσβεβλημένου μυός, λόγω της επίδρασης του “μικρο-τραύματος” στην απελευθέρωση των νευροφυσιολογικών επιδράσεων καταστέλλοντας την υπερδιέγερση του μυός.

Αυτή η χαλάρωση στη συνέχεια θα μειώσει, σε ένα βαθμό, τον μυϊκό σπασμό και κατά συνέπεια θα αυξήσει την ελαστικότητα της επηρεασμένης μυϊκής ομάδας.

Ο βελονισμός για τη θεραπεία του μυοπεριτονιακού πόνου χρησιμοποιείται για τουλάχιστον 50 χρόνια στη Δυτική Ιατρική. Σε έμπειρα και ειδικευμένα χέρια, είναι ασφαλές, αποτελεσματικό και συχνά παρέχει μακροχρόνια ανακούφιση από τον πόνο. Εφαρμόζεται κυρίως από μέλη της Ένωσης Βελονιστών του Βρετανικού Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών, που έχουν ως κύριο πεδίο ενδιαφέροντος τον Βελονισμό.

Η ένωση αριθμεί περίπου 6.000 μέλη, τα περισσότερα από τα οποία ασκούν κυρίως τον Βιοϊατρικό Βελονισμό. Ο βελονισμός έχει διάφορες τοπικές & γενικές επιδράσεις, πολλές από τις οποίες έχουν μελετηθεί λεπτομερώς.

“Ο βελονισμός δεν είναι η θεραπεία, είναι μόνο μέρος της θεραπείας”

Απαιτούνται ασκήσεις ελαστικότητας για τη μακροπρόθεσμη αποκατάσταση του μυοπεριτονιακού πόνου, ωστόσο η πορεία της θεραπείας μπορεί να επιταχυνθεί με την ενσωμάτωση του βελονισμού στο πλάνο αποκατάστασης. Υπάρχουν επίσης και άλλοι τρόποι αντιμετώπισης των trigger points που περιλαμβάνουν:

• Πιέσεις σε εν τω βάθει ιστούς με τα χέρια
• Ένεση με τοπικό αναισθητικό (όπως η λιγνοκαϊνη γνωστή και ως λιδοκαΐνη)
• Stretch and spray, μια τεχνική όπου ο μυς διατίνεται στο διαθέσιμο εύρος και στη συνέχεια ψεκάζεται με ψυκτικό σπρέι
• Απλή διάταση της επηρεαζόμενης μυϊκής ομάδας
• Εφαρμογή ζεστού και κρύου επιθέματος στους μύες (ιδανικά, ταυτόχρονα με την αντίστοιχη διάταση)
• Εφαρμογές λέιζερ

Αυτή δεν είναι μια πλήρης λίστα, καθώς υπάρχουν πολλές τεχνικές που μπορούν να εφαρμοστούν.

Η θεραπεία των μυοπεριτονιακών σημείων πυροδότησης πόνου οδηγεί σε:

• Βελτίωση στην συμπεριφορά των συμπτωμάτων
• Μειωμένη ευερεθιστότητα
• Αυξημένο εύρος κίνησης
• Βελτίωση της ποιότητας ζωής

Περαιτέρω κλινική έρευνα διεξάγεται στις νευροεπιστήμες, τόσο όσον αφορά τη κατανόηση των μηχανισμών μέσω των οποίων βιώνεται ο πόνος, όσο και την διερεύνηση διαφορετικών επιλογών θεραπείας. Αυτή η συνεχής εξέλιξη της γνώσης, καθώς και η δυνατότητα περαιτέρω βελτίωσης της καθημερινότητας και της ποιότητας ζωής των ανθρώπων που υποφέρουν, καθιστά την έρευνα γύρω από τους μηχανισμούς του πόνου ένα συναρπαστικό αντικείμενο.

Διαβάστε περισσότερα για τα τρέχοντα επιστημονικά στοιχεία για τον μυοπεριτονιακό πόνο …

Οι χειρισμοί δια χειρός, που συνδέονται με κάθε τύπο μασάζ, βελτιώνουν την κυκλοφορία του αίματος και την κινητοποίηση της λεμφικής κυκλοφορίας. Το θεραπευτικό μασάζ χαλαρώνει τον μυϊκό ιστό και μειώνει τις επώδυνες συσπάσεις και τους σπασμούς. Επιπλέον, η εφαρμογή πίεσης τείνει να μειώνει την υπερενεργοποίηση (σφίξιμο) των μυών και το αίσθημα της δυσκαμψίας. Με αυτόν τον τρόπο βελτιώνεται η ευλυγισία και το εύρος κίνησης και μειώνεται η συμπίεση των περιφερικών νεύρων.

Το αθλητικό μασάζ στοχεύει να ενισχύσει την απόδοση ή/και να βοηθήσει τις καταπονημένες μυικές ομάδες να αναρρώσουν πιο γρήγορα. Οι θεραπευτές μας λαμβάνουν υπόψη τους πολλές μεταβλητές όπως το προπονητικό στάδιο του αθλητή, το ιστορικό, πιθανούς τραυματισμούς κ.λπ., που τους οδηγούν στην επιλογή της κατάλληλης τεχνικής.

Το χαλαρωτικό μασάζ χρησιμοποιείται για την προώθηση της γενικής χαλάρωσης και την αντιμετώπιση του άγχους. Το μασάζ θεωρείται ότι απελευθερώνει ενδορφίνες, φυσικές χημικές ουσίες του ανθρώπινου οργανισμού που μας κάνουν να αισθανόμαστε χαρούμενοι και γεμάτοι ενέργεια, προάγοντας το αίσθημα της ευεξίας.

Εν κατακλείδι, η μάλαξη μπορεί να γίνει ένα ισχυρό εργαλείο στη διαχείριση των καθημερινών απαιτήσεων και των δραστηριοτήτων. Επομένως, ανεξάρτητα από το αν κλείσετε μια συνεδρία για ένα συγκεκριμένο θέμα υγείας ή απλώς για την ευεξία σας, η μάλαξη μπορεί να είναι ιδιαίτερα ευεργετική για εσάς χωρίς καμία αμφιβολία.

Σχετικά με τα ισοκινητικά δυναμόμετρα

Τα τελευταία χρόνια, η χρήση των ισοκινητικού δυναμόμετρου που μετρά την μυϊκή  δύναμη  υπό συνθήκες σταθερής ταχύτητας (ισοκινητικά) έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλής. Το εν λόγω μηχάνημα παρέχει πληροφορίες σχετικά με τις δυναμικές μυϊκές συσπάσεις, οι οποίες παλαιότερα δεν ήταν εύκολο να αποκτηθούν.

Η χρήση των στατικών δυναμομέτρων δεν παρείχε επαρκείς πληροφορίες σχετικά με τις δυναμικές ιδιότητες και την ποιότητα της μυϊκής σύσπασης, ενώ άλλοι τύποι συσκευών που έχουν σχεδιαστεί για τη μέτρηση δυναμικών δυνάμεων έχουν χρησιμοποιηθεί περιορισμένα.

Η δύναμη, η παραγωγή έργου, η ταχυδύναμη και η ισχύς σε δυναμική άσκηση, όπου δηλαδή η ταχύτητα δεν ελέγχεται, δεν μετριούνται ούτε και υπολογίζονται εύκολα, καθώς το διαρκώς μεταβαλλόμενο μηχανικό πλεονέκτημα στο σύστημα μεταξύ άκρων και μοχλών μεταβάλλει τη δύναμη που ασκείται στους μυς μέσα από το εύρος κίνησης. Αυτό που συνήθως μετράται είναι το βάρος αντίστασης και ο πλήρης αριθμός επαναλήψεων.

Η ανάπτυξη των ισοκινητικών μηχανημάτων αποκατάστασης, στα τέλη της δεκαετίας του 1960, παρείχε εργαλεία για τη μελέτη in vivo, των μηχανικών ιδιοτήτων του μυός κάτω από συνθήκες σταθερής ταχύτητας.

Τα σύγχρονα ισοκινητικά δυναμόμετρα, τα οποία τα τελευταία χρόνια έχουν ενταχθεί στην μαζική παραγωγή και εμπορία, παρέχουν δεδομένα για το μυϊκό φορτίο και την ταχύτητα των άκρων σε μια κοινή κλίμακα, με αποτέλεσμα η χρήση της ισοκινητικής άσκησης στην αποκατάσταση, στην προετοιμασία αθλητών και στην έρευνα να έχει γίνει ευρέως διαδεδομένη.

Η φύση της ισοκίνησης

Από το 1967, οι Hislop & Perrine αναγνώρισαν ως ιδιαίτερη & μοναδική παράμετρο στην μέθοδο της ισοκινητικής άσκησης, τον έλεγχο της ταχύτητας κατά τη μυϊκή απόδοση. Τόνισαν ότι για να επιτευχθεί η ανωτέρω παράμετρος είναι απαραίτητο να παρέχεται, από ένα εξωτερικό μέσο, συγκράτηση της τροχιάς των κινήσεων του σώματος σε σταθερή ταχύτητα ανεξάρτητα από το μέγεθος των δυνάμεων που παράγονται από συγκεκριμένους μύες.

Η ισοκινητική άσκηση έχει περιγραφεί ως μια μορφή άσκησης με αντίσταση, η οποία κατέστη δυνατή, από ηλεκτρομηχανική συσκευή. Η συσκευή αυτή διατηρεί την κίνηση των άκρων σε σταθερή και προκαθορισμένη ταχύτητα.

Μέσω ενός μεταβαλόμενου μηχανισμού ελέγχου της ταχύτητας στην ισοκινητική συσκευή, δεν μπορεί να αυξηθεί η καθορισμένη ταχύτητα του άκρου εξάσκησης. Αντ ‘αυτού, όσο ασκείται περισσότερη δύναμη έναντι του βραχίονα μοχλού της συσκευής, τόσο η ενέργεια του κινούμενου σκέλους απορροφάται από τη συσκευή και μετατρέπεται σε αυξημένη αντίσταση που συναντάται από το άκρο (ακολουθόντας το νόμο της δράσης-αντίδρασης). Η κίνηση, συνεπώς, συμβαίνει με μια σταθερή προκαθορισμένη ταχύτητα.

Οι συνηθέστεροι τύποι ισοκινητικών δυναμομέτρων περιέχουν είτε ηλεκτρονικό σερβοκινητήρα (μοτέρ) είτε υδραυλική βαλβίδα ως μηχανισμό ελέγχου της ταχύτητας, εμποδίζοντας την επιτάχυνση του άκρου ανεξάρτητα από την αύξηση της εφαρμοζόμενης δύναμης, μόλις επιτευχθεί η προκαθορισμένη ταχύτητα. Αυτές οι συσκευές είναι επι της ουσίας παθητικές, επειδή αντιστέκονται αντί να δημιουργούν δυνάμεις. Επίσης, δεν αποθηκεύουν πιθανή ενέργεια, όπως αυτή που συμβαίνει στην άρση βαρών, όπου το βάρος που ανεβαίνει πρέπει να χαμηλώσει με έλεγχο.

Δομές εφαρμογής ισοκίνησης

Με τα σύγχρονα ισοκινητικά συστήματα, μπορεί αν εφαρμοσθεί ισοκίνηση σε όλες τις μεγάλες αρθρώσεις του σώματος, σε κάθε ανατομική κίνηση και σε διαφορετικά επίπεδα. Κάθε μοντέλο ισοκινητικού δυναμομέτρου έχει τις δικές του βασικές τεχνικές, προκειμένου να εκτελέσει όλα τα παραπάνω, ωστόσο, η θεμελιώδης εφαρμογή τους βασίζεται σε δύο κύρια σημεία. Αυτά είναι:

1) Η σωστή τοποθέτηση του εξεταζόμενου/ασκούμενου άκρου

2) Η κατάλληλη σταθεροποίηση

Η χρήση και ο συνδιασμός συγκεκριμένων τμημάτων του εξοπλισμού παρέχει την δυνατότητα ελέγχου/άσκησης στις ακόλουθες κινήσεις.

• ΏΜΟΣ: απαγωγή/προσαγωγή, έκταση/κάμψη, έσω/έξω στροφή, οριζόντια απαγωγή/προσαγωγή, διαγώνιες κινήσεις.
• ΑΓΚΩΝΑΣ: έκταση/κάμψη.
• ΠΗΧΗΣ και ΚΑΡΠΟΣ: πρηνισμός/ υπτιασμός, έκταση/κάμψη, περονιαία/κερκιδική απόκλιση.
• ΙΣΧΙΟ: έκταση/κάμψη, απαγωγή/προσαγωγή, έσω/έξω στροφή.
• ΓΟΝΑΤΟ: έκταση/κάμψη, έσω/έξω στροφή κνήμης.
• ΣΥΜΠΛΕΓΜΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ: ραχιαία/πελματιαία κάμψη, πρηνισμός/υπτιασμός.

Η σειρά με την οποία αναφέρονται τα ζευγάρια των ανταγωνιστικών κινήσεων δεν είναι τυχαία αφού όλα τα ισοκινητικά συστήματα έχουν διαμορφωθεί κατ ‘αυτόν τον τρόπο. Έτσι επιτυγχάνεται η σύγκριση και η αποτίμηση των δεδομένων μεταξύ τους, όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο (π.χ. για το γόνατο δεν θα δούμε ποτέ σύγκριση κάμψη/έκταση, αλλά έκταση/κάμψη κ.λπ.).

Σημεία οδηγοί για την εφαρμογή ισοκίνησης

Πριν από οποιαδήποτε ισοκινητική εφαρμογή (εξέταση/μέτρηση ή άσκηση), πρέπει να αξιολογηθεί  η ικανότητα των μυών, της καρδιάς και της αναπνοής, καθώς και η παθολογική κατάσταση του ατόμου που πρόκειται να εξετασθεί ή να εκγυμνασθεί με ισοκινητικό δυναμόμετρο. Η αξιολόγηση είναι απαραίτητη για τον καθορισμό και την επιλογή της κατάλληλης ταχύτητας, έντασης καθώς και του ρυθμού εκτέλεσης.

Για την ασφάλεια του ασκούμενου ατόμου, καθώς και για την ακρίβεια  και την αξιοπιστία των δεδομένων που λαμβάνονται από τον ισοκινητικό έλεγχο, υπάρχουν ορισμένα πρωτόκολλα και κατευθυντήριες γραμμές που πρέπει να ακολουθηθούν, τα οποία  περιλαμβάνουν:

• Αντικειμενική & υποκειμενική εξέταση του ασθενούς / αθλητή πριν από τον έλεγχο / άσκηση, για τυχόν περιορισμούς, που πρέπει να προσδιοριστούν.
• Κατάλληλη προθέρμανση των μυϊκών ομάδων και για τα δύο άκρα (αν πρόκειται για δοκιμασία αξιολόγησης) ή μόνο του ενός άκρου που πρόκειται να κάνει άσκηση.
• Ορισμένοι τύποι τραυματισμών και χειρουργικών επεμβάσεων απαιτούν περιορισμένο εύρος κίνησης κατά τη διάρκεια της άσκησης, ώστε να αποφευχθούν νέοι τραυματισμοί. Ο φυσιοθεραπευτής είναι υπεύθυνος να αναγνωρίσει τα παραπάνω και να ορίσει τον κατάλληλο τρόπο άσκησης, χρησιμοποιώντας τα ειδικά εξαρτήματα του εξοπλισμού και ρυθμίζοντας το δυναμόμετρο ώστε να κινεί τον μοχλοβραχίονα σε ένα σταθερό και ασφαλές εύρος κίνησης.
• Τουλάχιστον τρεις υπομέγιστες και μία μέγιστη επανάληψη σε κάθε ταχύτητα πριν από τη δοκιμασία ελέγχου ή την εφαρμογή άσκησης, ώστε να διασφαλιστεί ο προσανατολισμός του άξονα στο μοχλοβραχίονα, η ομαλή κίνηση των άκρων, η ανοχή του ασθενούς καθώς και η απαραίτητη εξοικείωσή του με την διαδικασία.
• Η κίνηση των άκρων που υποβάλλονται σε δοκιμασία ελέγχου ή άσκησης, απαιτεί προσεκτική παρατήρηση κατά τη διάρκεια της εφαρμογής καθώς και παρέμβαση τροποποίηση του προγράμματος, όπου αυτό κριθεί απαραίτητο.
• Μετά από την έντονη μυϊκή άσκηση μπορεί να υπάρξει ερεθισμός στην περιοχή. Σε αυτή την περίπτωση μετά την άσκηση, θα πρέπει να ακολουθήσουν διατατικές ασκήσεις ή/και εφαρμογή πάγου, περίδεσης, όπως επίσης και ξεκούραση των άκρων σε ανάρροπη θέση αν χρειαστεί.

Εκτός από τα παραπάνω, πρέπει να έχουμε κατά νου ότι η ισοκινητική άσκηση χωρίς πόνο, παράγει αυξημένο μυϊκό έργο, ακόμη και όταν εκτελείται χωρίς έντονη προσπάθεια από τον ασκούμενο. Η ισοκίνηση, ειδικά στις υψηλές ταχύτητες ελέγχου ή άσκησης, απαιτεί τον υψηλότερο ρυθμό παραγωγής δράσης/ενέργειας, που μπορούν να παράγουν οι μύες. Η καρδιαγγειακή ικανότητα κρίνεται επίσης απαραίτητη όταν ασκούνται μεγάλες μυϊκές ομάδες.

Τί είναι η θεραπευτική άσκηση;

Η άσκηση διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην ανάκτηση της λειτουργικότητας του ατόμου και στη μείωση του κινδύνου για εμφάνιση μυοσκελετικού τραυματισμού.

Η θεραπευτική άσκηση αποτελεί μια κατηγορία φυσικής δραστηριότητας που είναι σχεδιασμένη και υλοποιείται με σκοπό τη βελτίωση της σωματικής υγείας και την ανάκτηση από τραυματισμούς ή ασθένειες. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω της ενίσχυσης της μυϊκής δύναμης, της βελτίωσης της ευλυγισίας, της ανάπτυξης της αντοχής, καθώς και της αύξησης της αμυντικότητας του οργανισμού.

Η σύγχρονη ιατρική έρευνα προσφέρει επιστημονικά τεκμήρια για τη χρήση της θεραπευτικής άσκησης, σε συνδυασμό με την εκπαίδευση του ασθενούς, ως το πιο αποτελεσματικό φάρμακο εν γένει, για την πρόληψη και θεραπεία ευρέος φάσματος τραυματισμών και παθολογιών!

Η θεραπευτική άσκηση είναι κύριος τομέας στην φυσιοθεραπεία  και επικεντρώνεται στις γενικές ή ειδικές πτυχές της φυσικής κατάστασης του ατόμου. Σκεφτείτε τη φυσική σας κατάσταση ως μια ισορροπημένη διατροφή, στην οποία απαιτούνται πολλές διαφορετικές τροφές για να είναι υγιής ο ανθρώπινος οργανισμός. Όσον αφορά στη φυσική κατασταση του ανθρώπου, μερικά από τα διαφορετικά στοιχεία που απαιτούνται για να είναι υγιής είναι:

• διαχείριση φορτίων
• καρδιαγγειακή ικανότητα
• έλεγχος αναπνοής & αναπνευστική ικανότητα
• καρδιαναπνευστική αντοχή
• μυϊκή ισχύς & αντοχή
• μυϊκός τόνος & ταχυδύναμη
• μυϊκή δύναμη και ελαστικότητα
• κιναισθησία/ιδιοδεκτικότητα/ισορροπία
• σταθερότητα στάσης & κορμού
• νευρομυϊκός συντονισμός & κινητικός έλεγχος
• εμβιομηχανική ανάλυση & ενίσχυση
• ποιότητα & λειτουργία των μοτίβων κίνησης
• αρθρική ευελιξία
• νευροδυναμική ευελιξία
• νευρική αγωγιμότητα
• νευροπλαστικότητα & λειτουργία εγκεφάλου
• αναχαίτιση αποφυγής λόγω  φόβου
• πρόληψη των τραυματισμών

Η θεραπευτική άσκηση λειτουργεί θετικά και σε άλλες πτυχές του ατόμου, όπως η ανθεκτικότητα στην καταπόνηση, η ανάκτηση του ελέγχου και άλλες που μπορεί να εμπλέκονται στους καθημερινούς περιορισμούς της ζωής του ασθενούς και επηρεάζονται από συγκεκριμένες παρεμβάσεις της άσκησης.

Η συγκεκριμένη μορφή άσκησης χρησιμοποιείται συνήθως σε συνδυασμό με άλλες φυσικοθεραπευτικές προσεγγίσεις ή και ως μονοθεραπεία, ως μέσο αντιμετώπισης ενός ευρέος φάσματος μυοσκελετικών και νευροπαθητικών διαταραχών. Επίσης αποτελεί σημαντικό παράγοντα που συμβάλλει στη μακροπρόθεσμη διαχείριση των ασθενών.

Παρόλο που η άσκηση μπορεί να είναι εξαιρετικά ευεργετική για πληθώρα ασθενών, με μυοσκελετικά ή νευροπαθητικά προβλήματα και τραυματισμούς, πρέπει να προσαρμόζεται με βάση τις ανάγκες του ατόμου και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως γενικό εργαλείο για όλους.

Πώς γίνεται και τι χρειάζεται;

Στο Κέντρο Φυσιοθεραπείας Χανιών εφαρμόζουμε τη θεραπευτική άσκηση. Έπειτα από μία εκτενή κλινική αξιολόγηση, όπου καταγράφονται οι τυχόν αδυναμίες ή πιθανές δυσλειτουργίες, μέσω διαφόρων κλινικών δοκιμασιών και δυναμομετρήσεων, συνταγογραφούνται οι κατάλληλες εξειδικευμένες ασκήσεις για την επίλυση των όποιων προβλημάτων της καθημερινότητας.

Το κατάλληλο θεραπευτικό πρόγραμμα άσκησης, αποτελείται από προσεκτικά επιλεγμένες ασκήσεις (γενικές ή ειδικές) οι οποίες προσαρμόζονται αναλόγως, ώστε να καλύψουν πλήρως τις ανάγκες και τις δυνατότητες του κάθε ατόμου σε συνάρτηση με τον στόχο της αποκατάστασης. 

Αυτό εξασφαλίζει το μέγιστο όφελος από την άσκηση, ενώ η επίβλεψη από εξειδικευμένο κλινικό φυσιοθεραπευτή κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης, καθώς και η μεθοδική παρακολούθηση της συμπεριφοράς των συμπτωμάτων, ελαχιστοποιεί την πιθανότητα επιδείνωσης των συμπτωμάτων.

Πόσο καιρό διαρκεί η αποκατάσταση;

Η συνολική διάρκεια κάθε αποκατάστασης μπορεί να διαφοροποιηθεί από τις ακόλουθες παραμέτρους:

• Την αφετηρία του κάθε ατόμου. Αυτή είναι το επίπεδο της συνολικής ή/και ειδικής φυσικής κατάστασης στο οποίο βρίσκεται το άτομο στην αρχή του προγράμματος.
• Την εβδομαδιαία διαθεσιμότητα και συνέπεια κατά την εκτέλεση του προγράμματος, είτε πρόκειται για άσκηση υπό επίβλεψη είτε για κατ' οίκον εργασία.
• Τέλος, ανεξάρτητα από το σημείο εκκίνησης, η παράμετρος που καθορίζει τη συνολική διάρκεια της αποκατάστασης είναι ο τελικός στόχος του κάθε ατόμου και πόσα στάδια πρέπει να ολοκληρώσει για να φτάσει εκεί.

Θέστε τον δικό σας στόχο και έπειτα από μια ενδελεχή αξιολόγηση, ένας από τους εξειδικευμένους φυσικοθεραπευτής μας θα σας καθοδηγήσει στη λειτουργική σας ανεξαρτησία με ένα κατάλληλα σχεδιασμένο και προσαρμοσμένο πρόγραμμα αποκατάστασης.